Một chất liệu đẹp có thể thu hút ánh nhìn. Nhưng một chất liệu có nguồn gốc, được thấu hiểu và đặt đúng trong tư duy thiết kế sẽ tạo nên một giá trị sâu hơn: bản sắc.
Khi thời trang Việt ngày càng tìm kiếm tiếng nói riêng, những chất liệu gắn với nông nghiệp, làng nghề và điều kiện tự nhiên bản địa đang trở thành một điểm chạm đáng chú ý. Sợi dứa, sợi chuối hay các kỹ thuật dệt truyền thống không chỉ là nguyên liệu. Chúng mang theo câu chuyện về vùng đất, con người và khả năng nhìn những điều quen thuộc bằng một lăng kính mới.
Chất liệu bản địa là gì trong thời trang?
Chất liệu bản địa là những vật liệu có nguồn gốc từ một vùng đất, hệ sinh thái hoặc tri thức thủ công địa phương. Trong thời trang, đó có thể là sợi được phát triển từ nông sản, vải dệt từ nguyên liệu tự nhiên hoặc kỹ thuật xử lý vải gắn với một cộng đồng.
Tuy nhiên, giá trị của chất liệu bản địa không chỉ nằm ở nhãn “sản xuất tại Việt Nam”. Giá trị ấy nằm ở mức độ thấu hiểu của thương hiệu: bề mặt vải phù hợp với khí hậu nào, cảm giác trên da ra sao, độ rũ hay độ đứng có thể hỗ trợ phom dáng như thế nào, và làm sao để chất liệu ấy hiện diện tự nhiên trong đời sống hôm nay.
Lá dứa (khóm) được ứng dụng trong thời trang Việt
Một chất liệu có câu chuyện chỉ thực sự đáng nhớ khi người mặc có thể cảm nhận được câu chuyện đó qua trải nghiệm: sự dễ chịu khi chạm vào da, vẻ chỉn chu của phom dáng và cảm giác muốn chọn lại thiết kế ấy trong nhiều dịp khác nhau.
Khi nguyên liệu quen thuộc bước vào thiết kế đương đại
Việt Nam có lợi thế lớn từ nông nghiệp và hệ sinh thái nguyên liệu tự nhiên. Từ lá cây, thân cây, phụ phẩm sau mùa vụ đến những làng nghề dệt lâu đời, vẫn còn nhiều nguồn lực đang chờ được phát triển bằng tư duy vật liệu và thiết kế mới.
Sợi dứa là một ví dụ gần gũi. Từ phần lá thường ít được chú ý trong chuỗi giá trị nông nghiệp, sợi dứa có thể được nghiên cứu để tạo nên vật liệu với bề mặt đặc trưng và cảm giác tự nhiên. Sợi chuối cũng gợi lên vẻ đẹp mộc mạc, trầm tĩnh, gần với đời sống của vùng nhiệt đới.
Chất liệu bản địa khi đi cùng phom dáng đương đại
Nhưng điều đáng nói không phải là việc gọi tên chất liệu theo cách lạ lẫm. Giá trị nằm ở việc chúng được phát triển để trở nên hữu ích, thanh lịch và phù hợp với người mặc hiện đại. Khi đi cùng đường cắt tiết chế, tỷ lệ cân đối và cách hoàn thiện chỉn chu, chất liệu mang gốc rễ bản địa có thể bước vào môi trường thành thị một cách nhẹ nhàng.
Chất liệu Việt không nên chỉ là một câu chuyện truyền thông
Một chiếc váy sử dụng sợi tự nhiên sẽ không tự động trở nên có giá trị chỉ vì nguồn gốc nguyên liệu. Nếu thiết kế không vừa vặn, không thoải mái hoặc không phù hợp với đời sống thực, câu chuyện chất liệu dễ dừng lại ở bề mặt.
Vì thế, chất liệu bản địa cần đi cùng tư duy thiết kế có trách nhiệm. Một thiết kế tốt cần trả lời được những câu hỏi cụ thể: chất liệu có phù hợp với khí hậu không; có tạo cảm giác dễ chịu khi mặc lâu không; phom dáng có giúp người mặc tự tin hơn không; và sản phẩm có đủ linh hoạt để được chọn lại qua nhiều dịp không.
Khi những điều này được cân nhắc kỹ lưỡng, chất liệu không còn là một “điểm nhấn” để truyền thông. Nó trở thành một phần tự nhiên của trải nghiệm mặc.
Hestia ứng dụng vải sợi chuối trong thời trang
Bản sắc không nhất thiết phải phô bày
Khai thác chất liệu Việt không có nghĩa là đưa nguyên vẹn những biểu tượng truyền thống vào mọi thiết kế. Bản sắc đôi khi nằm ở những lựa chọn kín đáo hơn: tôn trọng vẻ mộc mạc vốn có của bề mặt vải, giữ đường cắt gọn gàng, hoặc chuyển hóa một nguồn nguyên liệu quen thuộc thành thiết kế tối giản dành cho người phụ nữ hiện đại.
Một thiết kế mang tinh thần Việt không nhất thiết phải nói lớn về Việt Nam. Nó có thể được cảm nhận qua sự cân bằng giữa tự nhiên và hiện đại, giữa mềm mại và chỉn chu, giữa câu chuyện của quá khứ và nhu cầu của hiện tại.
Tại Hestia, chất liệu là một trong những điểm khởi đầu của thiết kế. Từ sợi dứa và sợi chuối, Hestia tìm kiếm cách đưa vẻ đẹp của nông sản Việt vào thời trang bằng tinh thần đương đại: không phô trương, không sáo rỗng, mà hiện diện qua cảm giác mặc, phom dáng và sự chỉn chu trong từng chi tiết.
Bởi chất liệu bản địa không chỉ thuộc về nơi nó được tạo ra. Giá trị thật sự của nó được tiếp nối khi đi vào đời sống, được mặc, được trân trọng và được kể lại bằng một cách mới.
Tìm hiểu thêm về hành trình chất liệu và thiết kế bản địa tại Hestia.
